Auteursrecht op manden: belang van een goed dossier

De rechtbank Amsterdam boog zich recent over de vraag of de metalen mand van Ferm Living door het auteursrecht wordt beschermd en of een sterk gelijkende mand van het merk Lifestyle inbreuk maakt op die rechten.

In de uitspraak loopt de rechtbank stap voor stap de vereisten voor inbreuk af: (1) is het originele product beschermd door auteursrecht? (2) Is de eisende partij de rechthebbende? En als die vragen beide bevestigend worden beantwoord: (3) maakt het product van de andere partij inbreuk?

Hieronder bespreken wij de uitkomst van deze vragen en waarom het in dergelijke zaken van belang is om een goed dossier bij te houden. Maar oordeelt u eerst zelf. Links is de Wire Basket van Ferm Living weergegeven en rechts de Burly Basket Round van Lifestyle die volgens Ferm Living inbreuk maakt:

Baskets

(1) Auteursrechten op de Wire Basket?

Het is vaste rechtspraak dat ook producten met een gebruiksfunctie (zoals in dit geval manden) in Nederland door het auteursrecht beschermd kunnen worden, mits er kort gezegd sprake is van creatieve keuzes. De rechtbank is van oordeel dat daar bij de Wire Basket sprake van is.

Daarbij wijst de rechtbank op de keuze voor zodanige verbindingen van het draadstaal dat symmetrische ruiten, driehoeken en vierkanten zijn ontstaan. Deze keuzes zijn volgens de rechtbank creatieve keuzes die niet nodig voor de technische functie van de mand. Als gevolg daarvan geniet de Wire Basket auteursrechtelijke bescherming.

(2) Is Ferm Living rechthebbende?

Ferm Living heeft een verklaring overgelegd van de ontwerpster van de Wire Basket, waar uit blijkt dat zij de mand in 2012 heeft ontworpen. Ook heeft Ferm Living het arbeidscontract overgelegd, waar uit blijkt dat de auteursrechten aan Ferm Living als werkgever toekomen.

Bovendien heeft Ferm Living een brochure uit 2012 in het geding gebracht waar de Wire Basket in is afgebeeld. Op basis van dit alles acht de rechtbank het aannemelijk dat de mand in die periode op de markt is gebracht en de auteursrechten aan Ferm Living als werkgever toekomen.

(3) Maakt de Burly Basket Round inbreuk?

Lifestyle stelde dat zij de Burly Basket Round al sinds 2011 op de markt bracht, maar volgens de rechtbank heeft Lifestyle onvoldoende bewijs overgelegd van deze stelling. Zo heeft Lifestyle een factuur overgelegd uit 2011 met als omschrijving ‘METAL BASKET 7326209000) FOB QINGDAO’ maar nergens blijkt uit hoe dit product eruit ziet. Ook heeft zij een screenshot overgelegd van de Wayback machine waar enkel uit volgt dat haar website vanaf begin 2011 activiteit had, maar waarop de Burly Basket Round niet te zien was.

Daarnaast verweerde Lifestyle zich met de stelling dat er op dit moment vele soortgelijke manden op de markt zijn. Volgens de rechtbank blijkt hier niet uit dat die manden ook al op de markt waren toen de Wire Basket werd geïntroduceerd of dat Ferm Living de Wire Basket heeft ontleend aan andere draadstalen manden.

Volgens Lifestyle zijn er bovendien verschillen tussen de manden. Zo zouden de staven van de Burly Basket Round dunner zijn, zouden de maten afwijken en is de bodem van beide manden verschillend. Volgens de rechtbank is dit onvoldoende om de overeenstemmende totaalindruk weg te nemen en moet inbreuk worden aangenomen:

“Geoordeeld wordt dat de totaalindruk van de Burly Basket Round gelijk is aan die van de Wire Basket. De vorm, de symmetrische ruiten, driehoeken en vierhoeken, het aantal cirkels en de indruk van het gebruikte materiaal zijn identiek. De door Lifestyle genoemde punten betreffen minimale verschillen die niet leiden tot een andere totaalindruk. De conclusie is dan ook dat de Burly Basket Round is ontleend aan de Wire Basket en niet als een nieuw, oorspronkelijk werk kan worden aangemerkt. Dit betekent dat Lifestyle met de Burly Basket Round inbreuk maakt op het auteursrecht van Ferm Living.”

Tips voor bescherming van design

Als de afbeeldingen van de manden met elkaar worden vergeleken, dan verbaast het waarschijnlijk niet dat de rechtbank inbreuk aanneemt. In ieder geval blijkt uit de uitspraak dat het voor ontwerpers van belang is om het dossier op orde te hebben. Zo kon Ferm Living een verklaring van de ontwerpster, een kopie van haar arbeidsovereenkomst en een brochure uit die tijd overleggen waar de Wire Basket in stond.

Om die reden adviseren wij om van alle ontwerpen een dossier bij te houden en om zo veel mogelijk bewijs te verzamelen van wanneer het ontwerp dateert en wanneer het product op de markt was. Naast brochures kan ook worden gedacht aan screenshots van een webshop waar de datum uit blijkt, e-mails waarin het product is afgebeeld, prijslijsten met afbeeldingen, etc.

De uitspraak van de rechtbank is hier te vinden.

Meer weten over het beschermen van design? Neem dan contact op met onze in design gespecialiseerde advocaten intellectuele eigendom via meubelrecht@banning.nl.

Dit bericht is geplaatst in Algemeen, Auteursrecht, Inbreuk, Intellectuele Eigendom met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *